Gabelmann – Fontanna Neptuna na Grüner Markt

Barokowa fontanna Neptuna w strefie pieszej: kultowe miejsce spotkań na Grüner Markt, ze znakami herbowymi, delfinami i kutą kratą.

Neptun z trójzębem przy fontannie na Grüner Markt w Bambergu

Gabelmann to najsłynniejszy punkt spotkań w Bambergu: barokowa fontanna Neptuna na Grüner Markt, nazwana tak od trójzębu. [1][6] Wśród straganów, kawiarni i przy kościele św. Marcina fontanna od wieków organizuje życie starego miasta. [1][3][4]

Najważniejsze

  • Serce targu: centralna fontanna od stuleci. [1][6]
  • Neptun i delfiny: Neptun na trzonie z piaskowca z herbami; delfiny zasilają prostokątną nieckę otoczoną kutą kratą. [6]
  • Warstwy historii: 1337 punkt wodny; 1566 fontanna; 1697/98 barokowa przebudowa z inicjatywy księcia‑biskupa Lothara Franza von Schönborna. [1][6]
  • Lokalny koloryt: przydomek „Gabelmann/Goblmoo” żyje w mowie i kulturze miasta. [1][3]

Historia w skrócie

Od 1337 r. działał tu publiczny punkt czerpalny, zasilany drewnianymi przewodami ze Stephansbergu. [1] W 1566 r. miasto zrealizowało zapis radnego Ludwiga Kruga i wzniosło nową fontannę — tradycja głosi, że środki dotarły ukryte w krążku soli. [1][6]

Barokową przebudowę zlecił książę‑biskup Lothar Franz von Schönborn w 1697/98; Neptuna wyrzeźbił Caspar Metzner. [6][5] Woda doprowadzana jest ok. 1,5 km z Friedrichsbrunnen; prace prowadził mistrz miejski Johann Christoph Bissing. [6] Po 1945 r. przeprowadzono naprawy; większą renowację w 1972 r. [4]

Forma i detale

Prostokątna, profilowana niecka z piaskowca, zamknięta ażurową kratą; na trzonie herb księcia‑biskupa i herb miasta. [6] Neptun zwrócony jest ku dawnej świątyni jezuitów, dziś św. Marcin — świadome powiązanie widokowe. [6]

Zaplanuj wizytę

  • Położenie: Grüner Markt, strefa piesza, tuż przy św. Marcinie. [1][4]
  • Dostęp: Przestrzeń publiczna; uszanuj handel i wydarzenia. [1][4]
  • Warto dostrzec: herby, ornamenty kraty i oś widokową na św. Marcina. [6]

W pobliżu


O tej stronie: przegląd redakcyjny oparty wyłącznie na podlinkowanych źródłach. Ostatnia weryfikacja: 2025‑11‑03.

Źródła

  1. https://de.wikipedia.org/wiki/Gabelmann
  2. https://www.bambergguide.de/item/gabelmann/
  3. https://www.100prozentbamberg.de/sehenswuerdigkeiten/skulpturen-und-kunst/gabelmann-gablmoo
  4. https://gobamberg.de/sehenswuerdigkeiten/gruener-markt-mit-gabelmann/
  5. https://www.fraenkischertag.de/organisation/gabelmann/
  6. https://www.denkmal-bamberg.de/denkmal/216
  7. http://www.bamberga.de/neptun.htm

FAQ

Skąd nazwa „Gabelmann”?
To ludowe określenie Neptuna od trójzębu — dosł. „człowiek z widelcem”. [1][6]
Od kiedy stoi tu fontanna?
Punkt wodny potwierdzony od 1337 r.; w 1566 r. wzniesiono fontannę, a w 1697/98 obecną barokową kompozycję. [1][6]
Kto wykonał rzeźbę?
Rzeźba (1697/98) jest dziełem Caspara (Johanna Kaspara) Metznera. [6][5]